Bruine rouwbij
Melecta albifrons
Grote bruinbehaarde bijen; achterlijf zwak, maar goed zichtbaar toegespitst.
Lengte: vr & m 10 -17 mm.
Vrij zeldzaam tot minder algemeen
Drachtplanten: Allerlei drachtplanten.
Koekoeksbij: bij overwegend gewone sachembij.
Volledige tekst
Foto's (zonder naam ©Arie Koster)
Vrouwtje
Haarvlekken achterlijf
Bij op leemwand
Vrouwtjes bij nest
Parende bijen
Mannetjes vers uit het nest
Bijen bij het nest
Vrouwtje bezoekt nest
Bij op longkruid,
Legenda bij kaartje
A Algemeen tot vrij algemeen per provincie of een groot gedeelte daarvan: meer dan 10 uurhokken verspreid
R Regionaal algemeen met 6-10 uur hokken
L Locaal of een kleine regio met 3-5 uur hokken
0 1-2 hokken. 0 symboliseert ook gebieden die misschien sterk onderbemonsterd zijn.
Het verspreidingskaartje is globaal. Het betreft waarnemingen na 1990. In hoofdzaak gebaseerd op het boek De Nederlandse bijen (Peeters et al., 2012)
De kaartjes zijn voorlopig; ze worden in de winter van 2015-2016 vervangen.
--
Grote bruinbehaarde bijen(12-16 mm); achterlijf zwak, maar goed zichtbaar toegespitst; zijkanten borststuk (op scutellum) met tand tussen beharing; voorvleugel met 3 submarinale cellen de middelste cel kleiner dan de twee andere; vuilwitte tot geel achtige vlekken op het achterlijf. Mannetjes en vrouwtje zijn in het veld niet van elkaar te onderscheiden. Ten opzichte van andere bijensoorten is de bruine rouwbij nauwelijks te verwarren.
Vrouwtje: het 2e antennelid is minstens 1,5x zo lang als het 3e; de witte tot lichtgeel achtige haarvlekken op het achterlijf zijn vaak beter ontwikkeld dan bij het mannetje.
Mannetje: metatarsus is tandachtig verleng
Vliegperiode: April -half juni.
Habitat: allerlei plekken waar de gewone sachembij nestelt zoals steile leemwanden, oude muren, kunstmatige nestgelegenheid (bijenhotels: bakken met leemgevuld; zie onderstaande foto's), maar ook op vlakke lemige tot kleiige en permanent open bodems (eigen waarnemingen)
Nesten: koekoeksbij bij sachembijen dus dezelfde nesten en nestplaatsen; afhankelijk van de grote van de kolonie sachembijen kunnen bruine rouwbijen met honderden bij de nesten aanwezig zijn (Rrotterdam-Zuid 1999). Lees meer
Bloembezoek: zelf verzameld op paardenbloem, Lonicera nitida, wegendoorn, witte dovenetel en hondsdraf. Vliegt verder onder meer op: longkruid, paarse dovenetel, zenegroen.
Voorkomen in Nederland: komt in hoofdzaak in het zuidelijk gedeelte van ons land voor; komt vermoedelijk meer in steden voor dan daarbuiten. Op plekken waar de rouwbij niet zeldzaam is, komt hij ook voor in tuinen: onder meer in de tuin en in het bijenhotel van Cor evers en in de natuurtuin van Maastricht.
Beheer: rouwbijen zijn indirect afhankelijk van bepaalde stuifmeelbronnen die door sachembijen worden gebruikt. Dit zijn planten die vaak in allerlei grazige vegetaties en zomen voorkomen. De meeste van deze vegetatie worden gemaaid na de vlieg periode. Maar vooral in het stedelijke gebied komen grazige vegetaties voor met paardenbloem, op weinig gesloten grasland vaak met paarse dovenetel en aan de randen van beplantingen vaak met witte dovenetel. Ook voor de andere wilde bijen, hommels en honingbijen moeten deze vegetaties niet voor de bloei worden gemaaid. Dit beheer geldt dus voor sachembijen, maar zonder deze bijen geen rouwbijen.
 
Parende rouwbijen (Foto Cor Evers) Terug
De bruine rouwbij was aan mijn steile wandje gefotografeerd. (het"stikte" ervan).Uiteindelelijk kwamen er meer dan een stuk of twintig. Dat heeft wel enkele jaren geduurd. Ik ben op een gegeven moment rouwbijen gaan vangen en heb ze meer als 300 mtr. weer losgelaten in de hoop dat ze niet meer terugkwamen. Om zo hun aantal te beperken.Ik heb geobserveerd dat rouwbijen ook reeds afgesloten nesten kraakten. In de periode dat de rouwbijen en sachembijen vlogen zag ik ook vaker een dode sachem op de grond liggen. Afgestoken door een rouwbij?
Wat me bij alle bijen aan de nestwand is opgevallen is dat zij behoorlijk "honkvast" zijn. Maar als je daar over nadenkt is dat ook heel logisch! Immers waar zij geboren zijn, zijn de omstandigheden goed en zal er waarschijnlijk een nieuwe generatie in veiligheid kunnen opgroeien.
(Cor Evers februari 2011, Maastricht)
 
 
 
 
 
 
 
 
Haarvlekken achterlijf
 
Bruine rouwbij (vr) in rusthouding (Foto's beschikbaar gesteld door Cor Evers, Maastricht) Terug
 
Bruine rouwbij bovenaanzicht Terug
   
Bruine rouwbij op longkruid Terug
 
Vers uit het nest (m) Terug
 
Rouwbijen bij leemwand Terug
 
Parende rouwbijen: Bij het mannetje (boven) zijn de witte viltachtige vlekken zichtbaar Terug
   
Bruine rouwbij op zoek naar een nest van de gewone sachembij Terug
 
Het nest is gevonden (vr) Terug
 
Het nest wordt binnengedrongen Terug