Lathyrusbij
Chalicodoma ericetorum
Achterlijf met brede, dichte heldere doorlopende haarbanden; kaken met 2 tanden.
Lengte: vr 12-14 mm; m 10-13 mm.
Vrij algemeen in Zuidelijk gedeelte van Nederland
Drachtplanten: vlinderbloemigen.
Volledige tekst
Foto's (zonder naam ©Arie Koster)
lathyrus: 5 soorten
Bont kroonkruid
Kattendoorn
Geitenruit (galega)
Blazenstruik
Pronkboon
Scharlei
Lavendel
 
 
 
Legenda bij kaartje
A Algemeen tot vrij algemeen per provincie of een groot gedeelte daarvan: meer dan 10 uurhokken verspreid
R Regionaal algemeen met 6-10 uur hokken
L Lokaal of een kleine regio met 3-5 uur hokken
0 1-2 hokken. 0 symboliseert ook gebieden die misschien sterk onder bemonsterd zijn.
Het verspreidingskaartje is globaal. Het betreft waarnemingen na 1990. In hoofdzaak gebaseerd op het boek De Nederlandse bijen (Peeters et al., 2012)
De kaartjes zijn voorlopig; ze worden in de winter van 2015-2016 vervangen.
--
Vrouwtje: buikschuier geelbruin; haarbanden licht bruingeel, maar verblekend; lengte 12-14 mm.
Mannetje: voeten voorpoten niet verbreed; de sterniet 7 met een plat uitsteeksel (afbeelding volgt); lengte 10-13 mm.
Vliegperiode: eind mei - begin augustus.
Habitat: foerageert in grazige tot ruige vegetaties op droge schrale tot (matig) voedselrijke bodems: rivierdijken, zandgroeven, terreinen rondom steenfabrieken, parken, zomen langs bosranden en stedelijke beplantingen en tuinen.
Nesten: nestelen in lemige grond of lichte klei en in verlaten nesten van Sachembijen; voor het nestmateriaal wordt alleen klei of leem gebruikt. De binnenkant van het nest wordt met hars bestreken. Kan in principe gebruik maken van kunstmatige nestgelegenheid (holle bamboestokken en nestblokken met nestgangen van met ca 9 mm doorsnee)
Bloembezoek: vliegt in hoofdzaak op vlinderbloemige planten
  Kruidachtige planten: Aardaker, bont kroonkruid, boslathyrus, brede lathyrus, galega, kattendoorn, Lathyrus rotundifolius, pronkboon, welriekende siererwt, witte honingklaver.
  Houtige planten: europese blazenstruik
,. Voor nectar ook op soorten van andere plantenfamilies onder meer Lavendel en Scharlei.
Voorkomen in Nederland: hoofdzakelijk in het Zuidelijke deel van het t land; vooral Zuid- en Midden-Limburg, Zeeland en het oostelijk rivieren gebied. In het IJsseldal bij Wissel tot aan de rand van de Veluwe. Lijkt voornamelijk een cultuurvolger. Lathyrus bij wordt steeds meer een stadsbij die vooral in tuinen voorkomt; waar de juiste planten groeien of worden aangeplant, wordt het ook een bij van de openbare groene ruimte.
Beheer: veel grazige vegetaties waarin de lathyrusbij zou kunnen foerageren, worden vroegtijdig gemaaid. Vaak , midden in de bloeiperioden van de drachtplanten waar lathyrusbij van afhankelijk is. Dit geldt nog het meest voor rivierdijken. Vooral vegetaties met aardakker en bont kroonkruid moeten worden ontzien en mogen niet eerder dan de zaadrijping van deze planten worden gemaaid. In openbaar groen en in allerlei tuinen is brede lathyrus een soort die als vaste plant goed kan worden toegepast. Het zelfde geldt voor bont kroonkruid, maar deze soort is iets kritischer dan brede lathyrus. Boslathyrus is in Zuid-Limburg goed toe te passen en kan zeer goed groeien en bloeien in tuinen met leemrijke bodems. In het openbaar groen kan blazenstruik lathyrusbij sterk ondersteunen. Op volkstuinen zijn siererwt en pronkboon belangrijke voedselplanten. Aardaker zijn tamelijk kritische soorten waarmee moet worden geëxperimenteerd.
Door bij het beheer en de toepassing van planten op de lathyrusbij rekening te houden met De lathyrus bij worden ook andere buikverzamelaars bevorderd.
 
Kansrijke combinaties voor ecologische tuinen met uitsluitend inheemse planten
  1.Lat.bij 2.Gr.Bls 3.T.bls 4.Gr.wb 5.Bl.mb Overige bijen
Aardakker # x x       x
Bont kroonkruid x x x x x x
Boslathyrus # x   x     x
brede lathyrus # x x x     x
Witte honingklaver x       x x
Kattendoorn x x x x   x
Kansrijke combinaties in ecologische beheerde tuinen met inheemse en exotische planten
Brede lathyrus # x x x     x
Bont kroonkruid x x x   x  
Europesche blazenstruik # x   x      
Geitenruit x          
Lathyrus rotundifolius x          
Scharlei x x x x    
Siererwt # x x       x
1: lathyrusbij; 2. grote bladsnijder; 3: tuinbladsnijder; 4. grote wolbij; blauwe metselbij
# Voor lathyrusbij de beste planten om solititair aan te planten of te zaaien. Bont kroonkruid is de meest universele plant.
--
Lathyrusbij op brede lathyrus (lathyrus latifolius)
 
Brede lathyrus op een rivierdijk: Lathyrusbij talrijk
 
Brede lathyrus in een voortuin Bunnik: lathyrusbij talrijk
 
Brede lathyrus op en langs de muur van het Griftpark in Utrecht: lathyrusbij talrijk
 
Lathyrusbij vrouwtjes
 
 
 
Lathyrusbij vrouwtjes
 
 
 
Lathyrusbij op aardaker (Lathyrus tuberosus) Waaldijk
 
Lathyrusbij (vr.)
 
Lathyrusbij op Lathyrus rotundifolius
 
 
Lathyrusbij op siererwt (lLathyrus odoratus)
 
Siererwt op een volkstuin: lathyrusbij talrijk
 
Lathyrusbijen (vr)
 
 
 
Lathyrusbij (m)
 
Lathyrusbij op bont kroonkruid (Securigera varia)
--
Bont kroonkruid: In deze achtertuin met foerageren enkele vrouwtjes op ca. 4 m2 bont kroonkruid
 
 
 
 
--
Lathyrusbij op kattendoorn (Ononis spinosa
 
 
 
 
--
Lathyrusbij op Geitenruit - (galega officinalis)
 
 
 
 
--
Lathyrusbij op blazenstuik (Cotutea arborescens)
 
 
Lathyrusbij (vrouwtjes)
 
 
 
Lathyrusbij (m)
 
--
Pronkboon (phaseolus coccineus)
--
Enkele soorten die alleen voor nectar worden bezocht
Scharlei
--
Lavendel