Gewone sachembij
Anthophora plumipes
Grote meestal bruinachtig, soms zwart behaarde hommelachtige bijen
Lengte: vr & m 14-16 mm.
Algemeen op leemhoudende en kleiige bodems.
Drachtplanten: allerlei planten
Koekoeksbijen: bruine rouwbij (Melecta albifrons)
Volledige tekst
Foto's (zonder naam ©Arie Koster)
Plaat
Bijen bij het nest
Gevlekt longkruid
Gulden sleutelbloem
Bodembedekkende smeerwortel
Natuurlijke habitats in Zuid-Limburg
 
 
 
Legenda bij kaartje
A Algemeen tot vrij algemeen per provincie of een groot gedeelte daarvan: meer dan 10 uurhokken verspreid
R Regionaal algemeen met 6-10 uur hokken
L Locaal of een kleine regio met 3-5 uur hokken
0 1-2 hokken. 0 symboliseert ook gebieden die misschien sterk onderbemonsterd zijn.
Het verspreidingskaartje is globaal. Het betreft waarnemingen na 1990. In hoofdzaak gebaseerd op het boek De Nederlandse bijen (Peeters et al., 2012)
De kaartjes zijn voorlopig; ze worden in de winter van 2015-2016 vervangen.
--
Grote (14-16 mm), meestal bruinachtig, soms zwart behaarde hommelachtige bijen, met een opvallende lange tong; voorvleugels met drie submarginale, ongeveer even grote cellen; de puntogen staan op een bijna rechte lijn.
Vrouwtje: met roestrode verzamelharen op de achterpoten (de kleur is door het stuifmeel vaak niet te zien).
Mannetjes: met geel gezicht
Vliegperiode: maart-mei (begin juni)
Habitat: holle wegen, loofbosranden, oevers van kleine rivieren, tuinen, parken, spoor- en wegbermen, openbaar groen, tuinen, overhoeken, ruderale terreinen, vijver- en waterkanten, geluidswallen, polderdijken.
Nesten: leemachtige, lichte klei, of leemachtig of kleiachtig zand; in vlakke tot verticale gronden: wegbermen, holle wegen, steilwanden, zand en leemafgravingen, vlakke open gronden in het openbaar groen; ook in kunstmatige nestgelegenheid in kisten of andere elementen die met geschikte, niet eroderen de grond zijn gevuld of zelfs gewoon in houtblokken
De nesten, ca. 5 tot 10 cm lang en ca. 8 mm doorsnee, maken ze gewoonlijk zelf. Gewone sachembij broedt vaak in kolonies die soms meer dan duizend nesten kunnen bevatten. Onder een galerij van een flat van minsten 50 m lang in Rotterdam bevatte iedere m 2 tientallen nesten. Op deze plek waren ook honderden (vermoedelijk meer dan 1000) bruine rouwbijen (Melecta albifrons) aanwezig, een koekoeksbij van gewone sachembij.
Bloembezoek: een polylectische soort (generalist) vliegt op tientallen soorten planten
  Kruiden: de voornaamste soorten: gewone smeerwortel, Symphytum grandiflorum*, gulden sleutelbloem*, slanke sleutelbloem*, paarse dovenetel, gevlekte dovenetel*, witte dovenetel, stengelloze sleutelbloem*, gevlekt longkruid*, gewone ossentong, hondsdraf, vingerhelmbloem*, holwortel*, overblijvende ossentong*, zenegroen*, bleeksporig bosviooltje*, Maartsviooltje* kleine maagdenpalm.
  Houtige planten: in amsterdam ook op boswilg waargenomen.
(* wordt ook in tuinen door deze bij bezocht; deze planten zijn goed toepasbaar en te combineren). In Amsterdam ook op boswilg waargenomen.
Voorkomen in Nederland: in vrijwel heel Nederland aanwezig.
Gedrag: sachembijen zijn zeer snelle vliegers; staan vaak zeer korte tijd (vooral de mannetjes) als kolibries voor de bloemen. De mannetjes lijken en soort territoriumgedrag te hebben.
Beheer: gewone sachem bij een opportunistische soort die vaak op plekken foerageert die niet of nauwelijks actief worden beheerd. De vliegperiode is voorbij voordat de eerste extensieve maaibeurten plaatsvinden. Maar toch is voorjaarsmaaien niet bevorderlijk voor de gewone sachembij. Hij foerageert ook in intensief beheerd grasland met een relatief late eerste maaibeurt. In het voorjaar zou pleksgewijs, vooral langs randen van de plantingen, de eerste maaibuurt tot ca. half mei kunnen worden uitgesteld. Dat ondersteunt niet alleen de gewone sachembij, maar ook de andere bijen die vroeg in het voorjaar vliegen.
--
Gewone sachembij - Anthophora plumipes Terug
 
 
©Josef Dvorák
 
   
Gewone sachembij op paarse dovenetel Terug
 
Gewone sachembij op paarse dovenetel Terug
 
 
Gewone sachembij bij gulden sleutelbloem Terug
 
Gewone sachembij bij sleutelbloem Terug
 
Gewone sachembij bij gulden gevlekt longkruid Terug
 
Gewone sachembij (man.) bij gulden gevlekt longkruid(lang behaarde middenpoten nog zichtbaar) Terug-
 
Gewone sachembij bij smeerwortel (Symphythum grandiflorum) Terug-
 
Gewone sachembij bij Smeerwortel Terug-
 
Gewone sachembij bij Smeerwortel Terug-
 
Vingerhelmbloem
 
Vingerhelmbloem
 
Hyacintoides orientalis (ca. botanische vorm)
 
Hyacintoides orientalis (ca. botanische vorm)
 
Erysimum cheiri
 
Erysimum 'Bowles Mauve'
 
Tuinviooltje
 
Crucus vernus
 
Bruine rouwbij bij nestingang van gewone sachembij Terug-