Zwartbronzen zandbij
Andrena nigroaenea
Vrij grote bijen, voornamelijk bruin behaarde bijen met een glanzend (ertsglans) achterlijf; tergieten verspreid gepuncteerd.
Lengte: vr 13-15 mm; m 12-14 mm.
Buiten de klei en veengebieden vrij algemeen.
Drachtplanten: in het vroeg voor jaar op wilg, later op andere planten.
Koekoeksbijen:
Nomada flava (Gewone wespbij),
N. fabriciana (Roodzwarte dubbeltand)
N. fulvicomis (Roodsprietwespbij),
N. goodeniana (Smallbandwespbij)
N. marshamella (Donkere wespbij)
N. succincta (Geelzwarte wespbij)
Volledige tekst
Foto's (zonder naam ©Arie Koster)
Vrouwtje
Bij op fluitenkruid
Op herik
 
Legenda bij kaartje
A Algemeen tot vrij algemeen per provincie of een groot gedeelte daarvan: meer dan 10 uurhokken verspreid
R Regionaal algemeen met 6-10 uur hokken
L Locaal of een kleine regio met 3-5 uur hokken
0 1-2 hokken. 0 symboliseert ook gebieden die misschien sterk onderbemonsterd zijn.
Het verspreidingskaartje is globaal. Het betreft waarnemingen na 1990. In hoofdzaak gebaseerd op het boek De Nederlandse bijen (Peeters et al., 2012)
De kaartjes zijn voorlopig; ze worden in de winter van 2015-2016 vervangen.
--
Vrouwtje: borststuk bruinachtige behaard; achterlijf zonder duidelijke haarbanden, de eerste drie tergieten bruin en de laatste zwart behaard; fimbria zwart; scopa geelbruinachtig; poten in hoofdzaak zwart; middenveld hoogstens fijn gerimpeld; kop van voren grotendeels zwart behaard; lengte 12-15 mm.
Mannetje: gezicht geelbruin tot donker behaard; bovenste gedeelte borststuk bruinachtig behaard; kaken met gekruiste uiteinden; beharing borststuk en achterlijf bleker dan bij het vrouwtje; lengte 11-14 mm.
Vliegperiode: eind maart - half juni.
Habitat: onder meer garsland, zandafgravingen, randen van bossen en landschappelijke beplantingen, parken, stadsbermen, stedelijke beplantingen, oevers, ruderale terreinen, kanaaloevers.
Nesten: in open tot ijl begroeide zandige tot lemige bodems. Nestelen alleen, in kleine "kolonies" of 10-tallen nesten verspreid over enkele tot tientallen m2.
Bloembezoek: in het vroegere voorjaar in hoofdzaak op wilgen later op andere planten:
  Kruidachtige planten: dolle kervel, fluitenkruid, gewone berenklauw, grijskruid, heggenrank, herik, kool scherpe boterbloem, paardenbloem, zevenblad.
  Houtachtige planten: boswilg, grauwe wilg
Voorkomen in Nederland: Buiten de klei en veengebieden vrij algemeen, in de duinen schaars tot zeldzaam; is ook een stadsbij.
Koekoeksbijen: Nomade fabriciane; N. flava, N. fulvicomis, N. goodeniana, N. marshamella en Nomada succincta .
Beheer: bodems geregeld open houden; ecologisch groenbeheer. Zie bij bijenhelpdesk.
Fragment samenvatting Peeters, T.M.J., Raemakers, I. P., Smit, Jan: De zwart-bronzen zandbij stelt weinig eisen aan haar leefgebied en is door het hele land aan te treffen. Talrijk is ze echter zelden, meestal vliegt ze juist in lage dichtheden. Desondanks zijn er aanwijzingen dat de soort communaal nestelt. Uit verschillende observaties blijkt dat soms meer vrouwtjes gebruik maken van dezelfde nestingang. De nesten van de zwart-bronzen zandbij kunnen ove­ rigens meer dan een meter diep zijn. Diepten van rond de 40 cm zijn echter normaal. Een voorkeur voor bepaalde bodemtypen lijkt niet te bestaan. (Bron onderstaande link nederlandsesoorten)
 
Zwartbronzen zandbij (vr) Net uit het nest en rustend op een rababberblad Terug
 
Zwartbronzen zandbij (vr) Rustend op een rababberblad Terug
 
Zwartbronzen zandbij (vr) Terug
 
Zwartbronzen zandbij (vr) Terug
 
Een lading stuifmeel is gelost: stuifmeelkorrels zitten nog tussen de haren Terug
 
De volgende lading stuifmeel wordt gehaald   Terug
 
Zwartbronzen zandbij (vr) op herik Terug
 
Zwartbronzen zandbij (vr) op herik Terug
 
Zwartbronzen zandbij (vr) op herik Terug
 
Roodzwarte dubbeltand - Nomada fabriciana - (Foto http://www.corzonneveld.nl) Terug
 
Gewone wespbij - Nomada flava - (Foto http://www.corzonneveld.nl) Terug
 
Roodsprietwespbij Nomada fulvicornis (vr)- (Foto H. Wallays - http://tinyurl.com/7ptc4m9) Terug
 
Smallbandwespbij - Nomada goodeniana Terug
 
Donkere wespbij - Nomada marshamella (vr) (foto van http://www.insects.fi/Hymenoptera/Apidae/Nomada) Terug
 
Geelzwarte wespbij - Nomada succincta (vr) Terug