Tweekleurige zandbij
Andrena bicolor
Twee kleurige, bruin- en zwartachtig behaarde bijen; achterlijf dun behaard en zonder duidelijke haarbanden; middenveld fijn gerimpeld.
Lengte: vr & m 9-11 mm.
Algemeen.
Drachtplanten: allerlei planten
Koekoeksbijen: Nomada fabriciana (Roodzwarte dubbeltand)
Volledige tekst
Foto's (zonder naam ©Arie Koster)
Vrouwtje
Vrouwtje op speenkruid
Vrouwtje op Geranium
Plaat
 
 
 
 
 
Legenda bij kaartje
A Algemeen tot vrij algemeen per provincie of een groot gedeelte daarvan: meer dan 10 uurhokken verspreid
R Regionaal algemeen met 6-10 uur hokken
L Locaal of een kleine regio met 3-5 uur hokken
0 1-2 hokken. 0 symboliseert ook gebieden die misschien sterk onderbemonsterd zijn.
Het verspreidingskaartje is globaal. Het betreft waarnemingen na 1990. In hoofdzaak gebaseerd op het boek De Nederlandse bijen (Peeters et al., 2012)
De kaartjes zijn voorlopig; ze worden in de winter van 2015-2016 vervangen.
--
Vrouwtje: bovenkant borststuk roestbruin, het onderste gedeelte min of meer zwart behaard; voorkant kop zwart behaard; de voorste helft van het achterlijf (2 of 3 segmenten) bruin, de achterste helft zwartachtig behaard; bovenkant achterlijf zwak glanzend en fijn gerimpeld; fimbria zwart; scopa bruingeel, achterschenen zwartachtig; lengte 9-11 mm.
Mannetje: kop met overheersende zwarte beharing; borststuk bruinachtig behaard; beharing voorste deel achterlijf geelbruinachtig het achterste gedeelte zwartachtig; achterlijf glanzend en fijn gepuncteerd; de achterranden van de rugsegmenten sterk glanzend en iets naar beneden gedrukt; poten zwart of donker behaard; 2e vlaglid zichtbaar langer dan het 3e; kaken met een tand aan de binnenkant; lengte 9-11 mm.
Vliegperiode: maart-augustus (sept). Iin het zuiden van het land kunnen deze bijen (de overwinterende vrouwtjes) soms eind februari al worden waargenomen. De bijen vliegen in twee generaties met pieken rond april en rond juli.
Habitat: op de meeste plekken waar voldoende drachtplanten voorkomen: veel in het stedelijk gebied: openbaar groen en veel in tuinen; in bermen, graslanden, randn van beplantingen, bosranden; parken, spoorwegterreinen
Nesten: het nest kan zeer diep ( tot 1m ) zijn.
Bloembezoek: een polylectische soort (generalist) vliegt op tientallen planten. Dit heeft ook te maken doordat deze zandbij twee generaties heeft en is daardoor zowel voorjaars- als zomerbij. Er wordt onder meer gevlogen op:
  Kruidchtige planten: akkerklokje, akkerwinde, Arenaria montana, bergbasterdwederik, bermooievaarsbek, braam, Campanula lactiflora, daslook, echte koekoeksbloem, gewoon biggenkruid, gewone ereprijs, grote kattenstaart, herik, karpatenklokje, koolzaad, ruigklokje, Geranium 'Ann Folkard' (talrijk), heggenrank, muskuskaasjeskruid, paardenbloem, pinksterbloem, prachtklokje, rapunzelklokje, scherpe boterbloem, sleedoorn, speenkruid, wouw.
  Houtige planten: boswilg, braam, hondsroos, pruim, sleedoorn, eenstijlige meidoorn, wilgpeer.
(Koster, 2000 en waarnemingen tuin Veenendaal).
Voorkomen in Nederland: in het meer zuidelijke deel van Nederland. Beneden de lijn Haarlem, Amsterdam - Enschede algemeen. In de eigen tuin (Veenendaal) al 20 jaar de meest voorkomende zandbij, maar de populatie kan sterk schommelen.
Koekoeksbijen: Nomada fabriciana
 
Tweekleurige zandbij - Andrena bicolor (vr) (foto mannetje volgt in 2012) Terug
 
Tweekleurige zandbij - Andrena bicolor (vr) op speenkruid - volgende foto Terug
 
Tweekleurige zandbij - Andrena bicolor (vr)op speenkruid Terug
 
Tweekleurige zandbij - Andrena bicolor (vr) op Geranium 'Ann Folkard' Terug
 
Tweekleurige zandbij - Andrena bicolor Terug
 
 
 
Roodzwarte dubbeltand - Nomada fabriciana - (Foto http://www.corzonneveld.nl) Terug